നിയമ വ്യവസ്ഥകള്
മാലിന്യ സംസ്കരണം: നിയമം അറിയാം, ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാം
മാലിന്യം ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ തരംതിരിക്കുക, ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കുക, പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ മാലിന്യമുക്തമായി സംരക്ഷിക്കുക. തിരുവാണിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പൗരന്മാരും സ്ഥാപനങ്ങളും പാലിക്കേണ്ട നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ഔദ്യോഗിക ചട്ടങ്ങളും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
പൗര ഉത്തരവാദിത്തം
ഓരോരുത്തരും പാലിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
മാലിന്യ സംസ്കരണം തദ്ദേശസ്ഥാപനത്തിന്റെ മാത്രം ചുമതലയല്ല. മാലിന്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഓരോ വ്യക്തിക്കും വ്യാപാരിക്കും സ്ഥാപനത്തിനും നിയമപരമായ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്.
വീടുകൾ
ജൈവമാലിന്യം കഴിയുന്നിടത്തോളം വീട്ടുപരിസരത്തുതന്നെ കമ്പോസ്റ്റ്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, പൈപ്പ് കമ്പോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ രീതിയിൽ സംസ്കരിക്കുക. അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ വൃത്തിയായി തരംതിരിച്ച് ഹരിതകർമ്മ സേനയ്ക്ക് കൈമാറുക.
വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾ
സ്ഥാപന പരിസരത്ത് മാലിന്യക്കൊട്ടകൾ സ്ഥാപിക്കുക, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ മാലിന്യം വലിച്ചെറിയാതിരിക്കുക, നിരോധിത പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കർശനമായി ഒഴിവാക്കുക, പഞ്ചായത്ത് നിശ്ചയിച്ച യൂസർഫീ കൃത്യമായി നൽകുക.
സ്ഥാപനങ്ങളും വലിയ മാലിന്യ ഉൽപ്പാദകരും
ബൾക്ക് വേസ്റ്റ് ജനറേറ്റർമാർ (100 കിലോഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ മാലിന്യം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നവർ) സ്വന്തം നിലയിൽ ശാസ്ത്രീയ സംസ്കരണ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തുകയും രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുകയും വേണം.
പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ
റോഡുകൾ, ജലാശയങ്ങൾ, കൈത്തോടുകൾ, വഴിയോരങ്ങൾ, ഒഴിഞ്ഞ പറമ്പുകൾ എന്നിവടങ്ങളിൽ മാലിന്യം തള്ളുകയോ കത്തിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യം കത്തിക്കുന്നത് ഗുരുതര നിയമലംഘനമാണ്.
ശേഖരണ സംവിധാനം
തിരുവാണിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഹരിതകർമ്മ സേന അംഗങ്ങൾക്ക് ശേഖരണ കലണ്ടർ പ്രകാരം വൃത്തിയാക്കി ഉണക്കിയ അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ നിശ്ചിത ഉപയോക്തൃ ഫീസ് നൽകി കൈമാറുക.
പൊതുജന പങ്കാളിത്തം
മാലിന്യം വലിച്ചെറിയുന്നതും അനധികൃതമായി തള്ളുന്നതും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ പഞ്ചായത്ത് വിജിലൻസ് ഹെൽപ്പ്ലൈനിലോ ഔദ്യോഗിക പരാതി പരിഹാര സംവിധാനത്തിലോ ഉടൻ അറിയിക്കുക.
ഉറവിടത്തിലെ തരംതിരിക്കൽ
മാലിന്യം ശരിയായി വേർതിരിക്കാം
കേന്ദ്ര ഖരമാലിന്യ പരിപാലന ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം മാലിന്യങ്ങളെ നാല് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ തരംതിരിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
1. നനഞ്ഞ / ജൈവമാലിന്യം (Biodegradable)
ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, പച്ചക്കറി-പഴത്തൊലികൾ, പൂക്കൾ, ഇലകൾ തുടങ്ങിയ ജൈവമായി വിഘടിക്കുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ. വീട്ടിലോ സ്ഥാപന പരിസരത്തോ അനുയോജ്യമായ കമ്പോസ്റ്റിംഗ്, ബയോഗ്യാസ് രീതികളിൽ സംസ്കരിക്കുക.
2. ഉണങ്ങിയ / അജൈവമാലിന്യം (Dry Recyclable)
പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾ, കുപ്പികൾ, പേപ്പർ, കാർഡ്ബോർഡ്, ഗ്ലാസ്, അലൂമിനിയം, ലെതർ, തെർമോകോൾ എന്നിവ. കഴുകി ഉണക്കി പുനരുപയോഗത്തിനും പുനഃചംക്രമണത്തിനുമായി ഹരിതകർമ്മ സേനയ്ക്ക് കൈമാറുക.
3. സാനിറ്ററി മാലിന്യം (Sanitary Waste)
ഡയപ്പറുകൾ, സാനിറ്ററി നാപ്കിനുകൾ, മെഡിക്കൽ ബാൻഡേജുകൾ എന്നിവ പേപ്പറിൽ സുരക്ഷിതമായി പൊതിഞ്ഞ് പ്രത്യേക അടയാളം നൽകി തദ്ദേശസ്ഥാപനം നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രത്യേക സംവിധാനത്തിൽ മാത്രം നിക്ഷേപിക്കുക.
4. പ്രത്യേക പരിചരണം ആവശ്യമായ മാലിന്യം (Domestic Hazardous)
കാലാവധി കഴിഞ്ഞ മരുന്നുകൾ, ബാറ്ററികൾ, ബൾബുകൾ, ട്യൂബ്ലൈറ്റുകൾ, രാസവസ്തു പാത്രങ്ങൾ, പെയിന്റ് കുപ്പികൾ തുടങ്ങിയവ സാധാരണ മാലിന്യത്തിൽ കലർത്താതെ പ്രത്യേക ശേഖരണ ദിനങ്ങളിൽ കൈമാറുക.
നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂട്
പ്രധാന നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
ശുചിത്വ-മാലിന്യ സംസ്കരണ രംഗത്ത് തദ്ദേശ ഭരണകൂടത്തിനും പൗരന്മാർക്കും ബാധകമായ സുപ്രധാന നിയമങ്ങളും സർക്കാർ ചട്ടങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം, 1994
അധ്യായം XIX A പ്രകാരം പഞ്ചായത്തിന്റെ പരിധിയിലെ പൊതുജനാരോഗ്യം, ശുചിത്വ പരിപാലനം, ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണ ലൈസൻസിംഗ്, നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പിഴ ചുമത്തൽ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിയമാധികാരം നൽകുന്നു.
ഖരമാലിന്യ പരിപാലന ചട്ടങ്ങൾ
കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ച ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം ഉറവിട മാലിന്യ സംസ്കരണവും തരംതിരിക്കലും ഓരോ പൗരന്റെയും ബാധ്യതയാണ്.
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമം, 1986
വായു, ജലം, മണ്ണ് മലിനീകരണം തടയുന്നതിനും പ്രകൃതിസമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമുള്ള സമഗ്ര കേന്ദ്ര നിയമം. പരിസ്ഥിതി നാശത്തിനെതിരെ കർശന നടപടികൾ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.
പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യ പരിപാലന ചട്ടങ്ങൾ
നിരോധിത ഒറ്റത്തവണ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദനവും വിൽപനയും തടയുന്നതിനും എക്സ്റ്റൻഡഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ റെസ്പോൺസിബിലിറ്റി (EPR) നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള നിയമങ്ങൾ.
പ്രത്യേക മാലിന്യ ചട്ടങ്ങൾ
ഇ-മാലിന്യ പരിപാലന ചട്ടങ്ങൾ (E-Waste Management), ബാറ്ററി മാനേജ്മെന്റ് ചട്ടങ്ങൾ, ബയോ-മെഡിക്കൽ വേസ്റ്റ് ചട്ടങ്ങൾ, നിർമ്മാണ-പൊളിക്കൽ അവശിഷ്ട ചട്ടങ്ങൾ (C&D Waste) എന്നിവ ബാധകമാണ്.
കേരള സർക്കാർ ഉത്തരവുകളും മാർഗനിർദേശങ്ങളും
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, ശുചിത്വ മിഷൻ, കേരള സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് (KSPCB) എന്നിവ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുള്ള നയങ്ങളും എക്സിക്യൂട്ടീവ് നിർദ്ദേശങ്ങളും.
നിയമലംഘനങ്ങളും നടപടികളും
കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രധാന പിഴവ്യവസ്ഥകൾ
നിയമലംഘനങ്ങൾ നടത്തുന്നവർക്കെതിരെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം അനുസരിച്ച് ചുമത്താവുന്ന പിഴകളും ശിക്ഷാനടപടികളും താഴെ നൽകുന്നു.
| നിയമവകുപ്പ് | ലംഘന വിഷയം | നിയമപരമായ പിഴത്തുക | നടപടിക്രമ കുറിപ്പ് |
|---|---|---|---|
| 219 N | പൊതുസ്ഥലത്തോ സ്വകാര്യ സ്ഥലത്തോ ജലാശയങ്ങളിലോ മാലിന്യം നിക്ഷേപിക്കൽ | ₹5,000 | ആദ്യ കുറ്റത്തിന് ₹5,000; ആവർത്തിച്ചാൽ ക്രിമിനൽ നടപടിയും നിയമപരമായ പ്രോസിക്യൂഷനും. |
| 219 AC | മാലിന്യം തരംതിരിക്കാതിരിക്കൽ / നിർദ്ദേശിച്ച സംവിധാനത്തിന് കൈമാറാതിരിക്കൽ | ₹1,000 – ₹10,000 | വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നോട്ടീസും പരിശോധനയും അടിസ്ഥാനമാക്കി പിഴ ഈടാക്കും. |
| 219 AD | നിശ്ചയിച്ച ഹരിതകർമ്മ സേന യൂസർഫീ അടയ്ക്കാതിരിക്കൽ | പ്രതിമാസ ഫീസും + 50% പിഴയും | കുടിശ്ശിക വസ്തുനികുതിക്കൊപ്പം ചേർത്ത് റവന്യൂ റിക്കവറി വഴി ഈടാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |
| 219 B | മാലിന്യം സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും കൈമാറുന്നതിലും പഞ്ചായത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ലംഘിക്കൽ | ₹1,000 – ₹10,000 | വാണിജ്യ-വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ട്രേഡ് ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ. |
| 219 K | മലിനജലവും കക്കൂസ് മാലിന്യവും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലേക്കോ ജലാശയങ്ങളിലേക്കോ ഒഴുക്കൽ | ₹5,000 – ₹50,000 | വാഹനം കണ്ടുകെട്ടൽ, പരിസ്ഥിതി നഷ്ടപരിഹാരം, നിയമപരമായ കർശന പ്രോസിക്യൂഷൻ. |
| 219 V | നിരോധിത ഒറ്റത്തവണ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കൽ, സൂക്ഷിക്കൽ, വിതരണം ചെയ്യൽ | ₹10,000 – ₹50,000 | ആദ്യ തവണ ₹10,000, രണ്ടാം തവണ ₹25,000, തുടർന്നാൽ ₹50,000 + ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കൽ. |
പ്രായോഗിക മാർഗ്ഗം
മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിന്റെ നാല് ഘട്ടങ്ങൾ
ശുചിത്വ സംസ്കാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ഓരോ പൗരനും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പിന്തുടരേണ്ട ലളിതമായ ചുവടുകൾ.
ഉറവിടത്തിൽ വേർതിരിക്കുക
മാലിന്യം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുതന്നെ ജൈവം, അജൈവം, സാനിറ്ററി, ഹസാർഡസ് എന്നിങ്ങനെ കൃത്യമായി തരംതിരിക്കുക.
സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുക
അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കി ഉണക്കി ദുർഗന്ധമോ കീടബാധയോ ഉണ്ടാകാതെ വെവ്വേറെ ചാക്കുകളിൽ സൂക്ഷിക്കുക.
ഹരിതകർമ്മ സേനയ്ക്ക് കൈമാറുക
തിരുവാണിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നിശ്ചയിച്ച പ്രതിമാസ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഹരിതകർമ്മ സേനയ്ക്ക് അജൈവ മാലിന്യം കൈമാറുക.
പുനരുപയോഗവും സംസ്കരണവും
ജൈവമാലിന്യം സ്വന്തം വളപ്പിൽ വളമാക്കി മാറ്റുകയും പുനരുപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക.
ഔദ്യോഗിക സ്രോതസ്സുകൾ
നിയമങ്ങളും മാർഗനിർദേശങ്ങളും പരിശോധിക്കുക
മാലിന്യ പരിപാലന നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചും സർക്കാർ ഉത്തരവുകളെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ അറിയാൻ താഴെ പറയുന്ന ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റുകൾ സന്ദർശിക്കാവുന്നതാണ്.